Piloot van goed en kwaad: OK – NUL 43

Piloot van goed en kwaad is de titel van het in 2012 verschenen boek van Joost Conijn. Voor wie Conijn niet kent, hij is beeldend kunstenaar en kenmerkend voor zijn werk is dat hij zelf dingen bouwt, zoals bijvoorbeeld zijn op hout gestookte auto waarmee hij in Oost-Europa op reis is geweest. Die zelfgebouwde auto is niet alleen letterlijk een vehikel, het is ook in overdrachtelijke zin een middel, namelijk een manier om mensen te ontmoeten. Want behalve ‘bouwer’ is Conijn ook filmer, hij doet verslag van de reizen die hij maakt en de ontmoetingen die hij onderweg heeft. Op zijn site staan een aantal videoclips van verschillende projecten.

OK – NUL 43 is de naam – call sign in het luchtvaart jargon – van het vliegtuig wat Conijn zelf bouwde en waarmee hij vanuit Nederland over Afrika vloog. Piloot van goed en kwaad is een fascinerend verslag van deze tocht, want deze keer geen videoverslag zoals Conijn van plan was, maar een boek. In veel Afrikaanse landen waar Conijn (over) vloog had hij namelijk te maken met militaire regels die filmen op vliegvelden en vanuit de lucht verbieden, hij maakte daarom van de nood een deugd en gaat schrijven. En schrijven kan hij, to the point, toegankelijk en in een sobere heldere stijl.
In Afrika gaat de tijd langzaam en heeft men voor de onverwachte gast, die uit de lucht is komen vallen, alle tijd. Bijna altijd wordt Conijn, en ook door de soldaten, welkom geheten en op weg geholpen. Hij krijgt hulp en advies als hij op zoek moet naar benzine voor zijn vliegtuig, het eten wordt met hem gedeeld of een slaapplaats geregeld.
Het gaan schrijven in plaats van filmen toen dat laatste onmogelijk bleek, is kenmerkend voor wie hij is en wat hij doet. Zo beschrijft in diverse interviews hoe het hem uitdaagde, nadat hij zijn vliegbrevet gehaald had, dat iedereen tegen hem zei dat het onmogelijk was om zelf een vliegtuig te bouwen …

ICAO chart

Hoewel ik nooit de ambitie heb gehad om zelf de stuurknuppel van de helikopter waar ik mee vlieg te bedienen, deel ik wel Conijn’s fascinatie voor het fenomeen vliegen. Het is een wereld apart met de meteo, de  weerberichten, het verplicht indienen van flight plans en het altijd maar in de weer zijn met luchtkaarten vol stippellijnen, cirkels en symbolen – alsof het naaipatronen zijn. Maar het is niet alleen het avontuur en de wereld van de luchtvaart, met eigen taal en zeden, die het boek zo goed en spannend maakt. Het is ook de onderstroom van angst voor het vliegen met het zelfgebouwde vliegtuig, een angst die je ook met jezelf confronteerd en die overwonnen wordt:                  ‘Het verschil tussen vooruitblikken en terugkijken is overwonen angst. De angst verdampt wanneer je op het gevaar af gaat’.

Piloot van goed en kwaad – inmiddels de derde druk ! – uitgeverij De Bezige Bij.

Comments are closed.